Surah Al-Ankaboot · Ayah 48·Makkī

48

وَمَا مِن مِن وَلَا إِذًا ﴿٤٨﴾

Translation

Saheeh International

And you did not recite before it any scripture, nor did you inscribe one with your right hand. Otherwise the falsifiers would have had [cause for] doubt.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

نگار مکتب‌نرفته

درست است که خواندن و نوشتن برای هر انسانی کمال محسوب می‌شوده اما گاه شرایطی پیش می‌آید که نخواندن و ننوشتن کمال است. این موضوع در مورد پیامبران به ویژه خاتم ایشان(ص) کاملاً صدق می‌کند؛ چه این که اگر دانشمندی درس‌خوانده و فیلسوفی آگاه و پرمطالعه ادعای نبوت کند و کتابی به نام کتاب آسمانی آرایه دهدء ممکن است این وسوسه و تردید پیش بیاید که آیا این کتاب» مولود اندیشه‌های خود او نیست؛ اما اگر از میان قومی عقب‌افتاده انسانی که هرگز محضر استادی را درک نکرده کتابی نخوانده و صفحه‌ای ننوشته, برخاست و کتابی به عظمت عالم هستی با محتوایی بسیار بلند و عالی ارایه داده می‌توان یقین کرد که این تراوش مغز او نیست؛ بلکه وحی آسمانی و تعلیم الهی است. در یات دیگر قرآن نیز بر «امَی» و درس‌نخوانده بودن پیامبر(ص) تکیه شده است. اصولاً در محیط حجاز درسی نبود که پیامبر اسلام بخواند و معلمی نبود که از محضرش استفاده کند و به روایت تاریخ, شمار کسانی که در مکه سواد خواندن و نوشتن داشتندء از ۱۷ نفر مرد و یک نفر زن بیشتر نبود. طبیعی است در چنین محیطی که شمار پروردگان ابتدایی‌ترین مرحلةٌ علم (خواندن و نوشتن) چنین کم است» ممکن نیست کسی درس‌خوانده باشد و مردم از آن آگاه نباشند و اگر کسی با قاطعیت ادعا کرد که من هیچ درسی نخوانده‌ام و کسی آن را انکار نکردء دلیل روشنی بر صدق گفتة او است. به هر حال» این وضع خاص پیامبر که در این آیات آمده» برای تکمیل اعجاز قرآن و قطع بهانه‌های بود.! بهانه‌جویان بسیار موْثُر و مفید بود. آری» او عالم بزرگ و کم‌نظیری بود که فقط در مکتب وحی درس خوانده