Surah Al-Baqara · Ayah 164·Madanī

164

إِنَّ فِى ٱلَّتِى فِى بِمَا وَمَآ مِنَ مِن بِهِ فِيهَا مِن ﴿١٦٤﴾

Translation

Saheeh International

Indeed, in the creation of the heavens and earth, and the alternation of the night and the day, and the [great] ships which sail through the sea with that which benefits people, and what Allah has sent down from the heavens of rain, giving life thereby to the earth after its lifelessness and dispersing therein every [kind of] moving creature, and [His] directing of the winds and the clouds controlled between the heaven and the earth are signs for a people who use reason.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

بهترین موهبت الهی

عقلء نعمتی است که انسان با آن درستی و نادرستی» حق و باطل، راست ودروغ و... را از هم تشخیص می دهدا وبا آن هدایت می شود و علامت آن، پیروی از حق و اصرار نورزیدن بر باطل است. در آّیات و روایات اسلامی تأکید بسیار زیادی بر عقل شده است؛ چنان که آن را بهترین موهبت الهی دانسته‌اند. این یه نیز می‌فرماید: این عاقلان هستند که در آفرینش تفکر می‌کنند و آن را نشانه‌ای از آفریدگار می‌دانند و چه بسا بسیاری از مردم نیز نشانه‌های خدا را می‌بینند؛ ولی هیچ بهره‌ای از آن نمی‌برند. در روایتی آمده است که جمعی در محضر پیامبر اکرم(ص) از مسلمانی ستایش کردند. پیامبر فرمود: «عقل او چگونه است؟» عرض کردند: ای رسول خداء ما از تلاش و کوشش او در عبادت و انواع کارهای خیر او می‌گوییم و شما از عقلش سوّال می‌کنید؟ پیامبر فرمود: «مصیبتی که از ناحیة حماقت احمق حاصل می‌شود. بدتر از سرکشی فاجران است. خداوند. فردای قیامت. تمام بندگان را به مقدار عقل و خرد آنها بالا می‌برد و آنها بر این اساس به خدا نزدیک می‌شوند.» البته در میان برخی از افراد جامعه» عقل به معنای زیرکی و زرنگی شناخته شده است؛ اما در زبان روایات. عقل غیر از این است. امام صادق(ع) در بارةٌ عقل فرمود: «عقل, چیزی است که با آن خدا پرستیده شود و بهشت ره‌آورد آن باشد.» راوی پرسید: پس آنچه معاویه داشت. چیست؟ حضرت فرمود: «آن زیرکی و شیطنت است که شبیه عقل است؛ اما عقل نیست.»