Surah Al-Qasas · Ayah 38·Makkī

38

فِرْعَوْنُ مَا لَكُم مِّنْ لِى يَٰهَٰمَٰنُ عَلَى لِّى لَّعَلِّىٓ إِلَىٰٓ مُوسَىٰ وَإِنِّى مِنَ ﴿٣٨﴾

Translation

Saheeh International

And Pharaoh said, "O eminent ones, I have not known you to have a god other than me. Then ignite for me, O Haman, [a fire] upon the clay and make for me a tower that I may look at the God of Moses. And indeed, I do think he is among the liars."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

برج بلند فرعون

یکی از سنت‌های سیاست‌بازان کهنه‌کار این است که هرگاه حادئة مهمی بر خلاف میل آنها واقع شود.ء برای منحرف ساختن افکار عمومی» دست به کار آفریدن صحنةٌ تازه‌ای می‌شوند تا افکار توده‌ها را به خود جلب کنند. پس از آن‌که آَوازةٌ پیروزی موسی(ع) بر ساحران در سراسر مصر پیچید» ایمان آوردن ساحران به موسی نیز موقعیت حکومت فرعونیان را بیشتر به خطر انداخت؛ چرا که احتمال بیدار شدن توده‌های در بند بسیار زیاد بود. می‌بایست افکار عمومی به هر قیمتی از این واقعه منحرف می‌شد و مشئولیاتی ذهنی توم با بل و بخشش» مردم را اغفال و تحمیق می‌کرد. طبق برخی از تواریخ, هامان دستور داد که زمین وسیعی برای این کاخ و برج بلند در نظر گیرند. پنجاه هزار مرد بنا و معمار را هم برای این کار گسیل کرد و هزاران کارگر را برای فراهم آوردن وسایل کار گماشت. بنای‌ساختمان به قدری‌بالا رفت که بر تمام اطراف مسلط شد. بعضی گفته‌اند معماران آن را چنان‌ساختندکه از پله‌های مارپیچی‌آن» مرد اسب‌سواری‌می‌توانست بر فراز برج قرار گیردهنگامی که‌ساختمان به پایان‌رسیده روزی فرعون از برج عظیم بالارفت» نگاهی به آسمان کردو دید آسمان همان گونه است که از روی زمین پیداست. معروف است تیری به کمان گذاشت و به آسمان پرتاب کرد. تیر بر اثر برخورد به پرنده‌ای» یا طبق توطئةٌ قبلی خودش, خون‌آلود بازگشت و فرعون از آنجا پایین آمد و به مردم گفت: بروید و فکرتان راحت باشد؛ خدای موسی را کشتم. حتما گروهی ساده‌لوح باور کردند و این خبر را به همه جا رساندند. این را نیز نقل کرده‌اند که این بنا دوامی نیاورد و به زودی درهم شکست و گروهی را از میان برد. بعضی نیز احتمال داده‌اند که منظور فرعون از بنای آن برج عظیم» ایجاد رصدخانه‌ای بوده تا از فراز آن. ستارگان را رصد کند و ببیند ایا از وضیعت ستارگان می‌توان پی برد که پیامبری مبعوث شده و آنچه موسی می‌گویدء حقیقت دارد یا خیر.