Surah Al-Waaqia · Ayah 79·Makkī

79

لَّا إِلَّا ﴿٧٩﴾

Translation

Saheeh International

None touch it except the purified.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تنها پاکان به حریم قرآن راه می‌یابند

بسیاری از مفسران» به پیروی از روایاتی که از امامان معصوم(ع) وارد شده» این آیه را به مجاز نبودن دست زدن به خط قرآن بدون طهارت (وضو یا غسل) تفسیر کرده‌اند؛ گروه دیگری آن را اشاره به فرشتگان پاکیزه‌ای می‌دانند که از قرأن آگاهی دارند یا واسطةٌ وحی بر قلب پیامبر(ص) بوده‌اند؛ بعضی نیز آن را اشاره به این معنا می‌دانند که حقایق و مفاهیم عالی قرآن را جز پاکان درک نمی‌کنند؛ به تعبیر دیگر» حداقل پاکی که روح «حقیقت‌جویی» استء برای درک حداقل مفاهیم قرآن لازم است و هر قدر پاکی و قداست بیشتر شودء درک انسان از مفاهیم قرآن و محتوای آن افزون خواهد شد.! معانی اولیة الفاظ قرآن را می‌توان با طهارت ظاهری از قرآن استفاده کرد؛ ولی درک معارف بلند کتاب مکنون امکان‌پذیر نیست مگر با طهارت باطنی و قلبی. اگر کسی بخواهد با ظاهر قرآن در تماس باشد» بدون طهارت نمی‌شود؛ اما ارتباط با محتوای عمیق قرآن و با جان و باطن قرآن» به قلبی سلیم و جانی با طهارت نیاز دارد. انسان باید رذایل اخلاقی و نیز جمود و انحراف فکری و اعتقادی را که همگی رجس و موجب آلودگی روح هستندء از خود دور کند و دل و جان خویش را صیقل دهد تا آیینةٌ قرآن گردد و معارف بلندش در آن نقش بندد. خدای سبحان در این آیه فرموده است که احاطه به حقیقت و باطن قرآن برای غیر پاکیزگان مقدور نخواهد بود. در یه ۳۳ سور احزاب خطاب به خمسةٌ طیّبه(ع) می‌فرماید: «خداوند فقط می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.» با کنار هم قرار دادن این دو آیه استفاده می‌شود که پیامبر(ص) و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) که خدا ایشان را از هر گونه آلودگی منزه و پاک کرده با روح و جان قرآن در ارتباط هستند. برای این مطلب چنین نیز می‌شود دلیل آورد که اگر چه قرآن برای هدایت عموم استء می‌دانیم که افراد زیادی قرآن را از لب‌های مبارک پیامبر(ص) می‌شنیدند و این آب زلال حقیقت را در سرچشمة وحی می‌دیدند؛ اما چون به تعصب و عناد و لجاجت آلوده بودندء کمترین بهره‌ای از آن نگرفتند؛ اما کسانی که اندکی خود را پاک کردند و با روح حقیقت‌جویی و تحقیق به سراغ آن آمدند» هدایت یافتند. بنابر این هر قدر پاکی و تقوای انسان بیشتر شود» به مفاهیم عمیق‌تر و بیشتری از قرآن مجید دست می‌یابد. به این ترتیب» آیه در هر دو بُسد جسمی و روحانی صادق است.