Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)
وَٱلضُّحَىٰ﴿١﴾
93:1 · no commentary for this ayah
وَٱلَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ﴿٢﴾
93:2 · no commentary for this ayah
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ﴿٣﴾
93:3 · no commentary for this ayah
وَلَلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ ٱلْأُولَىٰ﴿٤﴾
93:4 · no commentary for this ayah
وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰٓ﴿٥﴾
خدا آنقدر به تو عطا میکند که خشنود شوی
این بالاترین اکرام و احترام پروردگار به بندةٌ خاصش محمد(ص) است که میفرماید: «و به زودی پروردگارت آنقدر به تو عطا خواهد کرد که خشنود شوی.»: در دنیا بر دشمنان پیروز خواهی شد و آیین تو جهانگیر خواهد گشت و در آخرت نیز مشمول بزرگترین مواهب خواهی بود. بدون شک پیغمبر اکرم(ص) که خاتم انبیا و رهبر عالم بشریت است، خشنودی اش تنها در نجات خویش نیس نیست؛ بلکه آن زمان راضی و خشنود میشود که شفاعتش در بارةٌ امتش نیز پذیرفته شود. به همین دلیل در روایات آمده که این آّیه امیدبخشترین آیات قرآن مجید و دلیل بر پذیرش شفاعت آن حضرت است. در حدیفی از حضرت امیرالموّمنین(ع) از آن بزرگوار([ص) میخوانیم: «روز قیامت. من در موقف شفاعت میایستم و آنقدر گنهکاران را شفاعت میکنم که خداوند میفرماید: ای محمد راضی شدی؟ من میگویم: راضی شدم.» البته ناگفته پیداست که شفاعت پیامبر شرایطی دارد؛ نه او برای هر کس شفاعت میکند و نه هر گذهکاری میتواند چنین انتظاری داشته باشد. در توضیح أَیةٌ ۱۱۶ سورةٌ نساء که میفرماید «خداوند شرک به او را نمیآمرزد؛ (ولی) کمتر از آن را برای هر کس بخواهد (و شایسته بداند)» میآمرزد» روایتی را از امیرالموْمنین علی(ع) نقل کردیم که آن حضرت آیة یاد شده را «امیدبخشترین آیة قرآن» معرفی کردند. با کنار هم گذاشتن این ایات و روایات می توان کفت که خداوند کسی راکه با شرک بمیرد، نمی امرزد؛ ولی دیکَر کنهکاران از اهل ایمان را با شفاعت پیامبر(ص) و دیگر شفاعتکنندگان میآمرزد و در حقیقت این دو آیه در کنار هم معنای یگانهای دارندء نه جدای از هم.
أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَـَٔاوَىٰ﴿٦﴾
93:6 · no commentary for this ayah
وَوَجَدَكَ ضَآلًّا فَهَدَىٰ﴿٧﴾
منظور از ضال
ر.ک. به: توضیح أَیة ۵۲ سورةٌ شوری.
وَوَجَدَكَ عَآئِلًا فَأَغْنَىٰ﴿٨﴾
93:8 · no commentary for this ayah
فَأَمَّا ٱلْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ﴿٩﴾
نوازش یتیمان
در آّیات و روایات» توجه ویژهای به یتیمان شده است؛ چرا که آنها از نظر عاطفی کمبودهایی دارند که اگر تأمین نشودء کودکانی ناسالم و در بسیاری از مواقع سنگدل و جانی و خطرناک بار میآیند. به علاوهه عواطف انسانی ایجاب میکند که آنها نیز همچون سایر فرزندان جامعه مورد حمایت و توجه عموم باشند و از همه اینها گذشته لازم است مردم از آیندةٌ کودکان خود که ممکن است در چنین شرایطی قرار گیرنده مطمئن شوند. در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: «هنگامی که یتیم گریه میکند. عرش خدابه لرزه در میآید... آنگاه خداوند میفرماید: «ای ملائْکةٌ من, شما را گواه میگیرم که هر کسی گریه او را خاموش و قلبش را خشنود کند, من روز قیامت او را خشنود خواهم کرد»» در روایت دیگری از پیامبر اسلام(ص) میخوانیم: «هر کس برای نوازش دست بر سر پتیمی کشد. به شمار موهایی که دست او از آن میگذرد. در روز قیامت نوری خواهد داشت.» البته در جوامع گستردهٌ امروزء مسلمانان باید به کارهای فردی در این زمینه قناعت نکنند؛ بلکه باید نیروهای خود را متمرکز کنند و یتیمان را زیر پوشش برنامههای حسابشدة اقتصادی و فرهنگی و آموزشی قرار دهند و از آنها افرادی لایق برای جامعةٌ انسانی بسازند.
وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنْهَرْ﴿١٠﴾
93:10 · no commentary for this ayah
وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ﴿١١﴾
93:11 · no commentary for this ayah