Surah Al-A'raaf · Ayah 12·Makkī

12

مَا أَلَّا إِذْ أَنَا۠ مِّنْهُ مِن مِن ﴿١٢﴾

Translation

Saheeh International

[Allah] said, "What prevented you from prostrating when I commanded you?" [Satan] said, "I am better than him. You created me from fire and created him from clay."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

خودبرتربینی ابلیس

از این آیه استفاده می‌شود که گویا ابلیس چنین می‌پنداشت که آتش برتر از خاک است و این یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات ابلیس بود. شاید هم اشتباه نمی‌ کرد و آگاهانه دروغ می‌گفت؛ زیرا می‌دانیم که خاک, سرچشمةٌ انواع برکات و منبع تمام مواد حیاتی و مهم‌ترین وسیله برای ادامةٌ زندگی موجودات زنده است؛ در حالی که آتش چنین نیست. از این گذشته» امتیاز آدم در این نبود که از خاک است؛ بلکه امتیاز اصلی او همان روح انسانیت و مقام خلافت و نمایندگی پروردگار بود. بنابر این» به فرض که مادةٌ نخستین شیطان از خاک برتر باشد» دلیل نمی‌شود که در برابر آفرینش آدم با آن روح و عظمت خداداد و مقام نمایندگی پروردگار» سجده و خضوع نکند. به ظاهر شیطان همه این مطالب را می‌دانست و تنها تکبر و خودپسندی جلوی او را گرفت و همه اینها بهانه بود.