Surah Al-Israa · Ayah 100·Makkī

100

لَّوْ أَنتُمْ إِذًا ﴿١٠٠﴾

Translation

Saheeh International

Say [to them], "If you possessed the depositories of the mercy of my Lord, then you would withhold out of fear of spending." And ever has man been stingy.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

فضیلت سخاوت

«قتور» از مادةٌ «فّتر» به معنای امساک در خرج کردن است و چون قتور»ه صیغةٌ مبالغه استء معنی شدت امساک و تنگ‌نظری را می‌رساند. در بسیاری از آیات قرآن» انسان به‌طور مطلق و بی‌قید و شرط مورد برخی از ملامت‌ها قرار گرفته و با صفاتی همچون بخل و جهل و ظالم بودن» عجول بودن و مانند اینها توصیف شده است. این تعبیرات هرگز منافات با این ندارد که موّمنان و افراد تربیت‌شده» درست در جچهت مخالف این صفات قرار داشته باشند؛ بلکه اشاره به این است که طبیعت آدمی چنین است که اگر تحت تربیت رهبران الهی قرار نگیرد و او را به حال خودش واگذارنده آمادگی پذیرش همه این صفات زشت را دارد؛ نه این که ذاتاً چنین آفریده شده یا سرانجام همةٌ انسان‌ها چنین خواهند شد. در روایات معصومین(ع) ارزش فراوانی برای خصلت نیکوی سخاوت ذکر شده و بخل و تنگ‌نظری نیز به شدت نکوهش گردیده است. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) می‌خوانیم که «سخاوت. درختی در بهشت است که شاخه‌هایش به سوی دنیا آویزان است. پس هرکس با انفاق و بخشش به شاخه‌ای از آن چنگ زند او را به بهشت می‌کشاند. و بخل, درختی در آتش است و هرکس با تنگ‌نظری و خودداری از انفاق و بخشش به شاخه‌ای از آن چنگ زند. او را به جهنم می‌کشاند.». در روایت دیگری از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «جوان سخاوتمند گنهکار, از عابد بخیل, به خدا نزدیک‌تر است.» در علاج و مداوای عملی بیماری روحی بخل گفته‌اند که انسان باید خود را به بخشش مال عادت دهد تا سخاوت ملکهٌ او گردد.