Surah Al-Qalam · Ayah 51·Makkī

51

وَإِن ٱلَّذِينَ لَمَّا إِنَّهُۥ ﴿٥١﴾

Translation

Saheeh International

And indeed, those who disbelieve would almost make you slip with their eyes when they hear the message, and they say, "Indeed, he is mad."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

( آیا چشم زدن واقعیت دارد؟

بسیاری از مردم معتقدند که در بعضی از چشم‌ها اثر مخصوصی است که وقتی از روی اعجاب به چیزی بنگرنده ممکن است آن را از بین ببرند یا درهم بشکنندء و انسان را بیمار یا دیوانه کنند. این پاور از نظر عقلی امر محالی نیست. امروزه بسیاری از دانشمندان معتقدند که در بعضی از چشم‌ها نیروی مغناطیسی خاصی نهفته شده که کارایی زیادی دارد و حتی با تمرین و ممارست می‌توان آن را پرورش داد. خواب مغناطیسی, از طریق همین نیروی مغناطیسی چشم‌ها انجام‌شدنی است. در دنیایی که اشعةٌ لیزر که نامرئی است» می‌تواند کاری کند که از هیچ سلاح مخرب دیگری ساخته نیستء پذیرش وجود نیرویی در بعضی از چشم‌ها که از طریق امواج مخصوصی در طرف مقابل اثر بگذارده چیز عجیبی نیست. بسیاری نقل می‌کنند که با چشم خود افرادی را دیده‌اند که دارای این نیروی مرموز چشم بوده‌اند و افراد یا حیوانات یا اشیائی را از طریق چشم زدن از کار انداخته‌اند. پس نه تنها نباید اصراری در انکار این امور داشت بلکه باید امکان وجود آن را از نظر عقل و علم نیز پذیرفت. در روایات اسلامی نیز تعبیرات گوناگونی دیده می‌شود که وجود چنین امری را تأیید می‌کند. در حدیثی می‌خوانیم که اسماء بنت عمیس خدمت پیامبر(ص) عرض کرد که گاه فرزندان جعفر (شوهرش) چشم می‌زنند؛ آیا رُقیه‌ای برای آنها بگیریم؟ (منظور از رقیه» دعایی است که می‌نویسند و افراد برای جلوگیری از چشم زخم با خود نگه می‌دارند. آن را تعویذ نیز می‌گویند) پیامبر(ص) فرمود: «آری» مانعی ندارد. اگر چیزی می‌توانست بر قضا و قدر پیشی گیرد. چشم زدن بود.» در حدیث دیگری از امیرالموّمنین(ع) آمده است که پیامبر برای امام حسن(ع) و امام حسین(ع) رقیه گرفت و این دعا را خواند: «َعیذْکُما بِکلِماتٍ التَامَة و آسماءالله الحُستی کلها عامّة من شر السَامّة و الهامَة و من شرٌ کُلٌ غین لامَة و من شَرّ حاسِدٍ (ذا حَسد.»؛ یعنی: «شما را می‌سپارم به تمام کلمات و اسمای حسنای خداوند از شر مرک و حیوانات موذی و هر چشم بد و حسود آنگاه که حسد ورزد.» سپس پیامبر(ص) نگاهی به ما کرد و فرمود: «حضرت ابراهیم(ع) این‌چنین برای اسماعیل و اسحاق(ع) تعویذ کرد.» از امام علی(ع) نیز روایت شده است: «چشم زخم حق است و توسل به دعا برای دفع آن نیز حق است.» ذکر این نکته لازم است که هیچ مانعی ندارد که این دعاها و توسل‌ها به فرمان خداوند» جلوی تأثیر نیروی مرموز مغناطیسی چشم‌ها را بگیرد؛ همان‌گونه که دعاها بر بسیاری از عوامل مخرب دیگر اثر می‌گذارد و آنها را به فرمان خدا خنئی می‌کند. این نیز سزاوار یادآوری است که قبول تأثیر چشم زخم به این معنا نیست که به کارهای خرافی و اعمال عوامانه در این گونه موارد پناه برده شود که هم بر خلاف دستور شرع است و هم سبب شک و تردید افراد ناآگاه به اصل موضوع می‌شود؛ همان‌گونه که آلوده شدن بسیاری از حقایق با خرافات, این تأثیر نامطلوب را در اذهان گذارده است.