Surah An-Naml · Ayah 82·Makkī

82

وَإِذَا عَلَيْهِمْ لَهُمْ مِّنَ أَنَّ لَا ﴿٨٢﴾

Translation

Saheeh International

And when the word befalls them, We will bring forth for them a creature from the earth speaking to them, [saying] that the people were, of Our verses, not certain [in faith].

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

دابةالارض

«دابة» به معنای جنبنده است. بر خلاف آنچه بعضی می‌پندارندء این کلمه تنها به جنبندگان غیر انسان اطلاق نمی‌شود؛ بلکه مفهوم وسیعی دارد که انسان‌ها را نیز در بر می‌گیرد؛ اما قرآن در مورد مصادیق این کلمه چیزی نگفته است. گویی بنا بر اجمال و ابهام بوده و تنها وصفی که برای آن ذکر شده» این است که او با مردم سخن می کوید و افراد بی ایمان را به اجمال مشخص می کند. در روایات اسلامی و سخنان مفسرین، بحث‌های زیادی در این زمینه دیده می‌شود. جمعی از مفسران» به پیروی از روایات متعددی که در این زمینه وارد شده، او را یک انسان می دانند؛ یک انسان فوق العاده، متحرک و فعال که یکی از کارهای اصلی اش جدا کردن صفوف مسلمین از منافقین و علامت کذاری انهاست. در حدیثی از پیامبر(ص) در توصیف او جنین امده است: «او به‌قدری نیرومند است که هیچ کس به او نمی‌رسد و کسی از دست او نمی‌تواند فرار کند. در پیشانی موْمن علامت می‌گذارد و می‌نویسد موْمن» و در پیشانی کافر علامت می‌گذارد و می‌نویسد کافر. با او عصای موسی و انگشتر سلیمان است.» در روایات متعددی» این جنبنده به امیرالموّمنین علی(ع) تطبیق شده است. در روایت معتبری از امام صادق(ع) نقل شده است: «علی(ع) در مسجد خوابیده بود. پیامبر(ص) به آنجا آمد و او را بیدار کرد و فرمود: «برخیز ای جنبندة الهی.» کسی از یاران عرض کرد: ای رسول خداء آیا ما حق داریم به یکدیگر چنین اسمی بدهیم؟ پیامبر فرمود: خیر. این نام. مخصوص اوست. و او «دابةالارض» است که خداوند در قرآن فرمود: «و اذا وقع القول علیهم اخرجنا لهم دابةٌ من الارض.» سپس فرمود: «ای علسی, در آخرالزمان, خداوند تو را به بهترین صورت زنده می‌کند و وسیله‌ای در دست توست که دشمنانت را با آن علامت می‌گذاری.».» طبق این روایت» أَیةٌ مورد بحثء مربوط به رجعمت است که با آَیةٌ بعدی در این باره هماهنگ است.