Surah Al-Ankaboot · Ayah 25·Makkī

25

إِنَّمَا مِّن فِى ثُمَّ وَمَا لَكُم مِّن ﴿٢٥﴾

Translation

Saheeh International

And [Abraham] said, "You have only taken, other than Allah, idols as [a bond of] affection among you in worldly life. Then on the Day of Resurrection you will deny one another and curse one another, and your refuge will be the Fire, and you will not have any helpers."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

چگونه انتخاب بت‌ها مایة دوستی میان بت‌پرستان می‌شد؟

به این سوّال از چند راه می‌توان پاسخ گفت: نخست این‌که پرستش برای هر قوم و قبیله‌ای رمز وحدت بوده است؛ زیرا هر گروهی بتی برای خود انتخاب کرده بود. در مورد بت‌های معروف جاهلیت نیز نوشته‌اند که هر یک از آنها به اهل شهر یا قبیله‌ای متعلق بود؛ بت «عزی» مخصوص قریش بود و «لات» از آن طایفةٌ ثقیف و «منات» مخصوص اوس و خزرج. دیگر این که پرستش بت‌هاء پیوندی میان آنها و نیاکانشان ایجاد می‌کرد و غالباً به همین بهانه متوسل می‌شدند که اینها آثار نیاکان ما است و ما از أنها پیروی می کنیم. از این کذشته، سران کفار، پیروان خود را به پرستش بتها دعوت می‌کردند و این حلقةٌ اتصالی بین سران و پیروان بود. در قیامت اما همةٌ این پیوندهای پوچ و پوسیده و پوشالی از هم گسسته می‌شود و هر یک گناه را به گردن دیگری می‌اندازد و او را لعن و نفرین می‌کند و از عمل او بیزاری می‌جوید. حتی معبودهای آنان که به پندار خامشان وسیلةٌ ارتباط آنها با خدا بودند و در باره آنما می‌گفتند که:«ما اینها را نمی‌پرستیم مگر به خاطر این‌که ما را به خدا نزدیک کنند» (زمر - ۳) از آنها بیزاری می‌جویند. در أَیةٌ ۸۲ سورهٌ مریم آمده است: «به زودی معبودهاء منکر عبادت آنان خواهند شد؛ (بلکه) بر ضدشان قیام می‌کنند.» بنابر این» منظور از کافر شدن به یکدیگر و لعنت کردن بعضی به بعضی» این است که آن روز آنها از یکدیگر بیزاری می‌جویند و آنچه مایة پیوند محبت دروغینشان در دنیا بود» مایة عداوت و بغضشان در آخرت می‌شود. در أَیةُ ۶۷ سورة زخرف می‌خوانیم: «دوستان در آن روز دشمن یکدیگر می‌شوند مگر پرهیزگاران.» از بعضی روایات استفاده می‌شود که این حکم مخصوص بت‌پرستان نیست؛ بلکه تمام کسانی که امام و پیشوای باطلی برای خود برگزیده و دنبال او راه افتاده و با او پیمان دوستی بسته‌اند. در قیامت دشمن یکدیگر می‌شوند. از هم بیزاری می‌جویند و یکدیگر را لعنت می‌کنند؛ اما پیوند محبت موّمنان که بر اساس توحید و خداپرستی و اطاعت فرمان حق در این دنیا بر قرار بوده» رنگ جاودانی به خود خواهد گرفت و در آنجا محکم‌تر می‌شود. از بعضی از روایات استفاده می‌شود که موّمنان در آنجا برای یکدیگر استغفار و شفاعت می‌کنند؛ در حالی که مشرکان به لعن و نفرین یکدیگر مشغول‌اند.