نوح

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

1. إِنَّآ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِۦٓ أَنْ أَنذِرْ قَوْمَكَ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴿١﴾

   71:1 · no commentary for this ayah

2. قَالَ يَٰقَوْمِ إِنِّى لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ﴿٢﴾

   71:2 · no commentary for this ayah

3. أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ﴿٣﴾

   گوبی به سوی بت‌هایشان می‌دوند

   یه وضع و حال مشرکان را در قیامت و هنگامی که به سوی دادگاه عدل الهی با سرعت حرکت می‌کنند» به هجوم آنها در یک روز جشن یا عزا به سوی بت‌هایشان تشبیه می‌کند؛ اما این کجا و آن کجا؟! این در حقیقت مسخرهٌ کسانی است که عقاید پوچی در عالم دنیا داشته‌اند.

4. يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرْكُمْ إِلَىٰٓ أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُ لَوْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿٤﴾

   71:4 · no commentary for this ayah

5. قَالَ رَبِّ إِنِّى دَعَوْتُ قَوْمِى لَيْلًا وَنَهَارًا﴿٥﴾

   راه و رسم تبلیغ

   آنچه در این آّیات در بارهٌ دعوت نوح(ع) آمده» در عین این که وسیله‌ای برای تسلّای خاطر پیامبر و موّمنان اندکی است که در مکه به او پیوستندء یک برنامةٌ عمومی و همگانی برای همةٌ مبلغان راه خدا نیز هست. نوح(ع) هرگز انتظار نداشت که مردم دعوتش را اجابت کرده در یک مرکز عمومی شهر جمع شوند و او با آرامش خاطرء در حالی که همگان چشم به دهان او دوخته و گوش به سخنانش می‌دادند» پیام الهی را به آنان برساند؛ بلکه از لحن آیات استفاده می‌شود که او گاه به سراغ مردم به در خانه‌هایشان می‌رفت یا آنها را در کوچه و بازار به طور خصوصی صدا می‌زد و با حوصله و لحن محبت‌آمیزی تبلیغ می‌کرد و گاه به مجالس عمومی که به منظورهای دیگری از قبیل جشن و عزا تشکیل شده بودء می‌رفت و فرمان خدا را با صدای بلند و آشکار بر آنبا می‌خواند؛ اما همیشه با عکس‌العمل‌های نامطلوب و توهین و گاه ضرب و جرح روبه‌رو می‌شد و با این حال دست از کار خود بر نمی‌داشت. این حوصلةٌ عجیب و آن دلسوزی عجیب‌تر و پشتکار و استقامت بی‌نظیرء سرمایة او در راه دعوت به آیین حق بود. شگفت‌انگیزتر این که در طول نهصد و پنجاه سال دعوتش,؛ تنها حدود هشتاد نفر به او ایمان آوردند. آری، کسی می تواند رهبر و هادی مردم و مربّی خوبی باشد که به این کار علاقةٌ وافر داشته و دلسوز مردم باشد؛ بلکه به آنها عشق بورزد. اگر عشق پدر و مادر به فرزند نبود؛ آنان هرگز مشکلات پرورش و تربیت او را تحمل نمی‌کردند و اگر پیامبران عاشق هدایت مردم نبودندء مشکلات طاقت‌فرسای این کار را هرگز قبول نمی‌کردند و به انواع خطرات این راه تن نمی‌دادند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۰۲۵ ص۴۵ > ۱- نمونهء ج ۲۵ ص۴۵ ۲- پیشین» ص۴۸ ۳ المیزان» ج۰۲۰ ص۲۹ > ۴ پیام قرآن» چ۷» ص ۶۲ و نمونه, چ۲۵. ص۶۵ > ۳ المیزان» ج۰۲۰ ص۲۹ > نه۵ه > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Payām-i Qurʾān.

6. فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعَآءِىٓ إِلَّا فِرَارًا﴿٦﴾

   71:6 · no commentary for this ayah

7. وَإِنِّى كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوٓا۟ أَصَٰبِعَهُمْ فِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَٱسْتَغْشَوْا۟ ثِيَابَهُمْ وَأَصَرُّوا۟ وَٱسْتَكْبَرُوا۟ ٱسْتِكْبَارًا﴿٧﴾

   71:7 · no commentary for this ayah

8. ثُمَّ إِنِّى دَعَوْتُهُمْ جِهَارًا﴿٨﴾

   71:8 · no commentary for this ayah

9. ثُمَّ إِنِّىٓ أَعْلَنتُ لَهُمْ وَأَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرَارًا﴿٩﴾

   71:9 · no commentary for this ayah

10. فَقُلْتُ ٱسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّكُمْ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارًا﴿١٠﴾

    71:10 · no commentary for this ayah

11. يُرْسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا﴿١١﴾

    71:11 · no commentary for this ayah

12. وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَٰلٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّٰتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَٰرًا﴿١٢﴾

    71:12 · no commentary for this ayah

13. مَّا لَكُمْ لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَارًا﴿١٣﴾

    71:13 · no commentary for this ayah

14. وَقَدْ خَلَقَكُمْ أَطْوَارًا﴿١٤﴾

    71:14 · no commentary for this ayah

15. أَلَمْ تَرَوْا۟ كَيْفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبْعَ سَمَٰوَٰتٍ طِبَاقًا﴿١٥﴾

    71:15 · no commentary for this ayah

16. وَجَعَلَ ٱلْقَمَرَ فِيهِنَّ نُورًا وَجَعَلَ ٱلشَّمْسَ سِرَاجًا﴿١٦﴾

    71:16 · no commentary for this ayah

17. وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ نَبَاتًا﴿١٧﴾

    71:17 · no commentary for this ayah

18. ثُمَّ يُعِيدُكُمْ فِيهَا وَيُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا﴿١٨﴾

    71:18 · no commentary for this ayah

19. وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ بِسَاطًا﴿١٩﴾

    71:19 · no commentary for this ayah

20. لِّتَسْلُكُوا۟ مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا﴿٢٠﴾

    ۱۳. رابطةٌ استغفار و آبادی

    از این آیات و آیات دیگری از قرآن به روشنی فهمیده می‌شود که بین استغفار و وفور نعمت و آبادی و خرمی و از بین رفتن مصایب و مشکلات رابطةٌ خاصی وجود دارد؛ همچنین بین ظلم و فساد و از بین رفتن نعمات و پدیداری مشکلات نیز رابطة مستقیمی وجود دارد. البته این رابطه تنها یک رابطة معنوی نیست؛ بلکه علاوه بر رابطةٌ معنوی» رابطةٌ مادی روشنی نیز در این زمینه وجود دارد. کفر و بی‌ایمانی» سرچشمةٌ احساس مسئولیت نکردن» قانون‌شکنی و فراموش کردن ارزش‌های اخلاقی است و این امور سبب از میان رفتن وحدت جامعه‌هاء متزلزل شدن پایه‌های اعتماد و اطمینان» هدر رفتن نیروهای انسانی و اقتصادی و به هم خوردن تعادل اجتماعی می‌شود. جامعه‌ای که این امور بر آن حاکم گرد به سرعت عقب‌نشینی می‌کند و راه سقوط و نابودی را پیش خواهد گرفت و اگر می‌بینیم جوامعی به رغم نداشتن ایمان و تقوی از پیشرفت نسبی وضع مادی برخوردارند. آن را نیز باید مرهون رعایت نسبی بعضی از اصول اخلاقی بدانیم. در روایات نیز روی این معنا تکیه شده است. امام علی(ع) فرموده است: «زیاد استغفار کن تا روزی را به سوی خود جلب کنی.»

21. قَالَ نُوحٌ رَّبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِى وَٱتَّبَعُوا۟ مَن لَّمْ يَزِدْهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارًا﴿٢١﴾

    71:21 · no commentary for this ayah

22. وَمَكَرُوا۟ مَكْرًا كُبَّارًا﴿٢٢﴾

    71:22 · no commentary for this ayah

23. وَقَالُوا۟ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدًّا وَلَا سُوَاعًا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسْرًا﴿٢٣﴾

    بت‌های ود سواع یّغوث» یُعوق و نُسر

    از قراین چنین استفاده می‌شود که این پنج بت امتیازات ویژه‌ای داشتند و مورد توجه خاص آن قوم گمراه بودند. به همین دلیل رهبران فرصت‌طلب آنان نیز بر عبادت آنها تکیه می‌کردند. در این که این پنج بت از کجا پیدا شده بودنده روایات گوناگونی وجود دارد. بعضی گفته‌اند که اینها نام پنج مرد صالح است که قبل از نوح می‌زیستند و هنگامی که از دنیا رفتندء به تحریک شیطان» مجسّمه‌های آنان را به یادگار ساختند و گرامی داشتند و این کارشان به تدریج به صورت بت‌پرستی در آمد. بعضی دیگر گفته‌اند که اینها نام‌های پنج فرزند آدم(ع) هستند که هر کدام از دنیا می‌رفت» مجسمةٌ او را برای یادبود می‌ساختند؛ ولی مدتی بعد این کار فراموش شد و در عصر نوح(ع) پرستش آنها بالا گرفت. بعضی نیز معتقدند که اینها نام بت‌هایی است که در عصر خود نوح(ع) ساخته شد و این به خاطر آن بود که نوح مردم را از طواف قبر آدم(ع) نهی می‌کرد و گروهی به تحریک ابلیس, به جای آن» مجسمه‌هایی ساختند و به پرستش آنها مشغول شدند. اتفاقا نام این بت‌های پنجگانه به عرب جاهلی منتقل شد و هر قبیله‌ای همراه بت‌های دیگرشان» یکی از این بت‌ها را هم برای خود برگزیده بودند و می‌پرستیدند.

24. وَقَدْ أَضَلُّوا۟ كَثِيرًا وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلًا﴿٢٤﴾

    71:24 · no commentary for this ayah

25. مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمْ أُغْرِقُوا۟ فَأُدْخِلُوا۟ نَارًا فَلَمْ يَجِدُوا۟ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارًا﴿٢٥﴾

    71:25 · no commentary for this ayah

26. وَقَالَ نُوحٌ رَّبِّ لَا تَذَرْ عَلَى ٱلْأَرْضِ مِنَ ٱلْكَٰفِرِينَ دَيَّارًا﴿٢٦﴾

    نفرین نهایی نوح(ع)

    پس از آن که حضرت نوح(ع) تمام تلاش خود را برای ایمان آوردن قومش به کار برد و تنها گروه اندکی به او ایمان اوردندء از آنها قطع امید کرد و از خدا تقاضا نمود که هیچ یک از کافران را بر روی زمین باقی مگذارد. این نشان می‌دهد که نفرین انبیاء از جمله نوح(ع) از روی خشم و غضب و انتقام‌جویی و کینه‌توزی نبوده؛ بلکه روی یک حساب منطقی صورت گرفته است. نوح(ع)» انسان کم‌حوصله‌ای نبود که با کوچک‌ترین چیزی از جا در برود و دهان به نفرین بگشاید؛ بلکه به فرمودة قرآن» بعد از نهصد و پنجاه سال دعوت و صبر و شکیبایی و خون دل خوردن و بعد از یأس کامل, زبان به نفرین گشود. از مجموع این آیات استفاده می‌شود که عذاب‌های الهی بر اساس حکمت است. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱ نمونهء ج ۰۲۵ ص۷۱ و المیزان» ج۲۰ء ص۳۳ ۲ نمونهء ج ۰۳۵ ص۸۳ > ۳ پیشین» ص۸۸ > ۲ نمونه ج ۰۲۵ ص۸۳ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.

27. إِنَّكَ إِن تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا۟ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓا۟ إِلَّا فَاجِرًا كَفَّارًا﴿٢٧﴾

    71:27 · no commentary for this ayah

28. رَّبِّ ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيْتِىَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتِ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارًۢا﴿٢٨﴾

    71:28 · no commentary for this ayah