الجاثية

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

1. حمٓ﴿١﴾

   45:1 · no commentary for this ayah

2. تَنزِيلُ ٱلْكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ﴿٢﴾

   45:2 · no commentary for this ayah

3. إِنَّ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَـَٔايَٰتٍ لِّلْمُؤْمِنِينَ﴿٣﴾

   45:3 · no commentary for this ayah

4. وَفِى خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِن دَآبَّةٍ ءَايَٰتٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ﴿٤﴾

   توجهی به آفرینش شگرف انسان

   به فرمودةٌ این آیه, توجه انسان به آفرینش و خلقت پیچیدةٌ خودش می‌تواند نردبان بسیار مناسبی برای شناخت آفریدگار دانا و توانای هستی باشد. انسان» جرم کوچکی است که عالم بزرگی در او خلاصه شده است. ساختمان یک سلول او به اندازة ساختمان یک شهر عظیم صنعتی اسرارآمیز است و آفرینش یک موی او با ویژگی و خصوصیات گوناگونی که با سرپنجة علم برخی از ویژگی‌های آن کشف شده» خود نشانه‌ای بزرگ از نشانه‌های خداست. وجود هزاران کیلومتر رگ‌های کوچک و بزرگ و مویرگ‌های فوق‌العاده ظریف در بدن او و هزار کیلومتر رشته‌های ارتباطی و سیم‌های مخابراتی سلسله اعصاب و چگونگی ارتباط آنها با مرکز فرماندهی فوقالعاده پیچیده و اسرارآمیز و در عین حال نیرومند در مغز و طرز کار هر یک از دستگاه‌های داخلی بدن و هماهنگی عجیب آنها هنگام بروز حوادث ناگهانی و دفاع سرسختانه نیروهای محافظ بدن در برابر هجوم عوامل خارجی» هر یک به تنهایی برای طالبان ایمان و یقین و صاحبان اندیشه و فکر که هم موجودات جهان را وسیلة شناخت خدا می‌دانندء نشانه‌ای مهم است؛ اما برای آنها که به چیزی فراتر از ماده و زندگی دنیا اعتقادی ندارنده هرگز چنین تأثیری مهیا نخواهد بود؛ گرچه تمام عمرشان را در راه شناخت ناشناخته های جهان سیری کنند.

5. وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ ءَايَٰتٌ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴿٥﴾

   توجه به سه موهبت بزرگ نورء آب و هوا

   در این آیه به سه موهبت بزرگ الهی که نقش مهمی در زندگی انسان و موجودات زندةٌ دیگر داردء اشاره شده است. اولین نعمت» نظام نور و ظلمت و آمد و رفت شب و روز است که هر یک با نظم خاصی جانشین دیگری می‌شود. اگر روز دائمی بودء آن‌قدر حرارت بالا می‌رشت که تمام موجودات زنده می‌سوختند و هرگاه شب جاویدان بودء همه از شدت سرما منجمد می‌شدند. دانشمندان می‌گویند با تمام تفاوتی که مناطق مختلف روی زمین از نظر طول شب و روز دارند اگر مجموع ایام سال را حساب کنیم» تمام مناطق دقیقاً به اندازة هم از نور خورشید بهره می‌گیرند. نعمت دوم» رزق حیات‌بخش آسمان یعنی باران است که نه در لطافت طبعش خلافی است و نه در قدرت احیاگرش سخنی و همه جا نشانة زندگی و طراوت و زیبایی است.چرا چنین نباشد در حالی که قسمت اصلی بدن انسان و بسیاری از جانداران دیگر و گیاهان را آب تشکیل می‌دهد. نعمت سومء باد است؛ بادی که هوای پراکسیژن زنده را جابه‌جا می‌کند و در اختیار جانداران می‌گذارد. هوای آلوده به کربن را برای تصفیه به دشت‌ها و جنگل‌ها و صحراها می‌فرستد و پس از تصفیهء به شهرها و آبادی‌ها باز می‌گرداند. عجیب این‌که دو دستةٌ مهم موجودات زنده یعنی حیوانات و گیاهان درست ضد هم عمل می‌کنند؛ اولی اکسیژن را می‌گیرد و گاز دی‌اکسیدکرین می‌دهد و دومی دیاکسیدکرین را می‌گیرد و اکسیژن می‌دهد تا تعادل در نظام حیات برقرار گردد و با گذشت زمان» ذخیرةٌ هوای مفید نابود نشود. وزش بادها علاوه بر این که گیاهان را بارور می‌کند و انواع بذرها را در سرزمین‌ها می‌افشاند و مراتع طبیعی و جنگل‌ها را پرورش می‌دهد» در اقیانوس‌ها موج تولید می‌کند؛ موجی که به دریا حیات و حرکت می‌بخشد و آب را از عفونت و فساد حفظ می‌کند و کشتی‌ها را روی دریاها حرکت می‌دهد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-نمونه ج ۲۱ ص ۲۲۳ > ۱-نمونه ج ۲۱ ص ۲۲۳ ۲- پشین» ص ۲۲۹ ۳ پیشین» ص ۲۳۰ > ٣- پیشین، ص ٢٣٠ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.

6. تِلْكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِٱلْحَقِّ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَ ٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ يُؤْمِنُونَ﴿٦﴾

   45:6 · no commentary for this ayah

7. وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ﴿٧﴾

   45:7 · no commentary for this ayah

8. يَسْمَعُ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ﴿٨﴾

   45:8 · no commentary for this ayah

9. وَإِذَا عَلِمَ مِنْ ءَايَٰتِنَا شَيْـًٔا ٱتَّخَذَهَا هُزُوًا أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ﴿٩﴾

   45:9 · no commentary for this ayah

10. مِّن وَرَآئِهِمْ جَهَنَّمُ وَلَا يُغْنِى عَنْهُم مَّا كَسَبُوا۟ شَيْـًٔا وَلَا مَا ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوْلِيَآءَ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ﴿١٠﴾

    45:10 · no commentary for this ayah

11. هَٰذَا هُدًى وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌ مِّن رِّجْزٍ أَلِيمٌ﴿١١﴾

    45:11 · no commentary for this ayah

12. ٱللَّهُ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَكُمُ ٱلْبَحْرَ لِتَجْرِىَ ٱلْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِۦ وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ﴿١٢﴾

    45:12 · no commentary for this ayah

13. وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا مِّنْهُ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَٰتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴿١٣﴾

    45:13 · no commentary for this ayah

14. قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يَغْفِرُوا۟ لِلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجْزِىَ قَوْمًۢا بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ﴿١٤﴾

    کسانی را که به ایام‌الثه امید ندارندء مورد عفو قرار دهید

    این یه در مکه نازل شده و در ادامة آیات قبل قرار گرفته که حال مستکبران و مسخره‌کنندگان آیات خدا را بیان می‌کند و ایشان را به شدیدترین عذاب تهدید می‌نماید. گویا موّمنان وقتی به این‌گونه افراد می‌رسیدند که در طعنه زدن و توهین به پیامبر(ص) از حد می‌گذرانده‌اند و می‌دیدند که آنها یات خدا را ریشخند می‌کنند. اختیار خود را از دست می‌دادند و در مقام دفاع از کتاب خدا و پیامبر(ص) بر می‌آمدند و از کافران می‌خواستند دست از این کارها بردارند و به خدا و پیامبر(ص) ایمان بیاورند؛ غافل از این‌که آن کافران به خاطر لجاجت و تکبرشان» مشمول فرمان عذاب الی شده‌اند و هدایت نخواهند شد. به همین جهت» خداوند به پیامبر(ص) دستور می‌دهد که به این موّمنان اعلام کند که باید مشرکان نام‌برده را عفو کنند و متعرض حال ایشان نشوند؛ برای این‌که به زودی به کیفر اعمال خود خواهند رسید. (برای آگاهی از توضیح ایام‌اله رک. به: ابراهیم - ۱)۵

15. مَنْ عَمِلَ صَٰلِحًا فَلِنَفْسِهِۦ وَمَنْ أَسَآءَ فَعَلَيْهَا ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ﴿١٥﴾

    45:15 · no commentary for this ayah

16. وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْحُكْمَ وَٱلنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلْنَٰهُمْ عَلَى ٱلْعَٰلَمِينَ﴿١٦﴾

    45:16 · no commentary for this ayah

17. وَءَاتَيْنَٰهُم بَيِّنَٰتٍ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَمَا ٱخْتَلَفُوٓا۟ إِلَّا مِنۢ بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ بَغْيًۢا بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ﴿١٧﴾

    45:17 · no commentary for this ayah

18. ثُمَّ جَعَلْنَٰكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِّنَ ٱلْأَمْرِ فَٱتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ ٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ﴿١٨﴾

    پیامبر(ص) بر شریعت و آیین حق

    «شریعت» به معنلی راهی است که برای رسیدن به آب در کنار نهرهایی که سطح آب از ساحل نهر پایین‌تر استء» احداث می‌گردد وبه هر راهی که انسان را به مقصد و مقصودش می‌رساندء اطلاق می‌شود. به کار گرفتن این تعبیر در مورد آیین حق به خاطر این است که انسان را به سرجشمة وحی و رضایت الهی و سعادت جاویدان که همجون آب حیات است، می رساند. این واره یک بار در قرآن به کار رفته و تنها در مورد اسلام است.

19. إِنَّهُمْ لَن يُغْنُوا۟ عَنكَ مِنَ ٱللَّهِ شَيْـًٔا وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ وَٱللَّهُ وَلِىُّ ٱلْمُتَّقِينَ﴿١٩﴾

    45:19 · no commentary for this ayah

20. هَٰذَا بَصَٰٓئِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ﴿٢٠﴾

    45:20 · no commentary for this ayah

21. أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ ٱجْتَرَحُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن نَّجْعَلَهُمْ كَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ سَوَآءً مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَآءَ مَا يَحْكُمُونَ﴿٢١﴾

    حیات و مرگ متفاوت برای موّمنان و کافران

    در آیات متعددی از قرآن» دو گروه مومنان و کافران یا پرهیزگاران و مجرمان با هم مقایسه شده‌اند. این یه نیز این نکته را بیان می‌فرماید که این یک پندار غلط است که تصور می‌شود ایمان و عمل صالح یا کفر و گناه تأثیری در زندگی انسان نمی‌گذارد. چنین نیست و زندگی این دو گروه کاملاً با هم متفاوت است. مومنان در پرتو ایمان و عمل صالح» از آرامش خاصی برخوردارند؛ به طوری که سخت‌ترین حوادث زندگی تأثیری در روح آنها نمی‌گذارد؛ در حالی که افراد بی‌ایمان و آلوده پیوسته در اضطراب‌اند و اگر در رفاه ظاهری هم قرار داشته باشندء همیشه از نابودی مواهب مادیشان در رنج به سر می‌برند و اگر در مصیبت و ناراحتی قرار گیرندء قدرت مقابله با آن را ندارند. موْمنان در پرتو ولایت الهی» در زندگیشان یاری شده» به راه راست هدایت می‌شوند؛ اما گروه دومء نه هدف مشخصی برای زندگی می‌یابند ونه برنامة روشنی، واز این رودر میان امواج ظلمات سرکَردان اند. این در باره زندکی این جهان است؛ اما مرکً که دریچه‌ای به عالم بقا و دروازه‌ای برای آخرت استء برای پرهیزگاران» نجات از همه سختی‌ها و شروع خوب زندگی بی‌درد و رنج است؛ در حالی که برای مجرمان بی‌ایمان» آغاز زندگی شوم و پر از سختی و ناراحتی است. قرآن در یه ۳۲ سورة نحل در بارة پرهیزگاران می‌فرماید: «همان‌ها که فرشتگان (مرگ) روحشان را می‌گیرند در حالی که پاک و پاکیزه‌اند؛ به آنها می‌گویند: سلام بر شما! وارد بهشت شوید به خاطر اعمالی که انجام می‌دادید.»؛ در حالی که با مجرمان بی‌ایمان طور دیگری سخن می‌گوید. در آیات ۸ و ۲۹ همان سوره در بارة کافران می‌خوانیم: «همان‌ها که فرشتگان (مرگ) روحشان را می‌گیرند در حالی که به خود ظلم کرده بودند؛ در این موقع آنها تسلیم می‌شوند (و به دروغ می‌گویند:) ما کار بدی انجام نمی‌دادیم! آری, خداوند به آنچه انجام می‌دادید» عالم است. (به آنها گفته می‌شود:) اکنون از درهای جهنم وارد شوید در حالی که جاودانه در آن خواهید بود؛ چه جای بدی است جایگاه مستکبران!» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» ج۰۱۸ ص ۱۶۷ > ۲ نمونهء ج۲۱. ص ۲۵۲ > ۱- المیزان» چ۱۸, ص ۱۶۷ ۲ نمونه, ج۲۱, ص ۲۵۳ ۳ پیشین» ص ۲۵۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.

22. وَخَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ وَلِتُجْزَىٰ كُلُّ نَفْسٍۭ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ﴿٢٢﴾

    45:22 · no commentary for this ayah

23. أَفَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَّهُ عَلَىٰ عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمْعِهِۦ وَقَلْبِهِۦ وَجَعَلَ عَلَىٰ بَصَرِهِۦ غِشَٰوَةً فَمَن يَهْدِيهِ مِنۢ بَعْدِ ٱللَّهِ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ﴿٢٣﴾

    45:23 · no commentary for this ayah

24. وَقَالُوا۟ مَا هِىَ إِلَّا حَيَاتُنَا ٱلدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَآ إِلَّا ٱلدَّهْرُ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ﴿٢٤﴾

    عقاید دهریان

    در این آّیه» بحث دیگری در بارةٌ منکران توحید به میان آمده؛ منتها در اینجا تنما از گروه خاصی از آنها یعنی دهریان نام برده شد که وجود صانع در عالم هستی را به طور مطلق انکار می‌کردند؛ در حالی که اکثر مشرکان در ظاهر به خدا ایمان داشتند و بت‌ها را شفیعان درگاه او می‌دانستند. این اعتقاد که فاعل حوادث عالمء دهر (روزگار) است یا - به تعبیر جمعی دیگر - گردش افلاک و اوضاع کواکب استء عقیدةٌ جمعی از مادیین در اعصار گذشته بود که سلسلةٌ حوادث را به افلاک منتهی می‌کردند و معتقد بودند که هر چه در جهان ما رخ می‌دهد. به سبب آنهاست. این اعتقادات خرافی با گذشت زمان به تدریج از میان رفت؛ به ویژه با پیشرفت علم هیأت ثابت شد که چیزی به نام افلاک (کرات تودرتوی پوست پیازی بلورین) وجود خارجی ندارد و ستارگان عالم بالا نیز کم و بیش ساختمانی مانند کرةٌ زمین دارند؛ منتهی بعضی خاموش‌اند و از کرات دیگر نور می‌گیرند و بعضی در حال اشتعال و نورافشانی هستند و دهریان گاه در حوادث تلخ و ناگوار به دهر بدگویی می‌کردند و آن را دشنام می‌دادند. عجب این که بقایای آن در ادبیات امروز نیز دیده می‌شود که بعضی از شاعران خداپرست به دهر غذار و چرخ کج‌مدار بد می‌گویند و بر روزگار نفرین می‌فرستند که چرا چنین و چنان کرده است. در مقابل این تفکر غلط در روایتی از پیامبر(ص) نقل شده است: «به روزگار دشنام ندهید؛ چرا که خداوند روزگار است.»؛ اشاره به این که روزگارء لفظی بیش نیست. کسی که مدبر این جهان و گردانندةٌ این عالم استء» خداست. اگر به مدیر و گردانندةٌ این جهان بدگویی کنیدء بدون توجه. به خداوند قادر متعال بدگویی کرده‌اید. اگر می‌بینیم در بعضی از جملات بزرگان و حتی امامان» از دهر و روزگار شکایت شده, منظور مردم روزگار است و نه افلاک و نظام هستی.

25. وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٍ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّآ أَن قَالُوا۟ ٱئْتُوا۟ بِـَٔابَآئِنَآ إِن كُنتُمْ صَٰدِقِينَ﴿٢٥﴾

    45:25 · no commentary for this ayah

26. قُلِ ٱللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ﴿٢٦﴾

    45:26 · no commentary for this ayah

27. وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَيَوْمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ ٱلْمُبْطِلُونَ﴿٢٧﴾

    45:27 · no commentary for this ayah

28. وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٍ جَاثِيَةً كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَٰبِهَا ٱلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ﴿٢٨﴾

    امت‌های به زانو نشسته

    از بعضی تعبیرات که در کلمات مفسران بزرگ آمده» استفاده می‌شود که در گذشته» ارباب دعوا در محضر قضاوت به زانو می‌نشستند تا از دیگران مشخص شوند. در روز قیامست نیز همه در آن دادگاه بزرگ بر زانو می‌نشینند تا محاکمة آنها صورت پذیرد. ممکن است این تعبیرء نشانةٌ آمادگی آنها برای پذیرش هر فرمان و حکمی باشد؛ چراکه افرادی که به حالت آماده‌باش نشسته‌اند. بر زانو می‌نشینند. شاید هم به ضعف و ناتوانی و هراس و وحشتی که آنها را فرا می‌گیر اشاره داشته باشد. جمع همة این معانی در مفهوم آیه نیز ممکن است.

29. هَٰذَا كِتَٰبُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِٱلْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ﴿٢٩﴾

    استنساخ اعمال

    در تفسیر این آیه سخنان گوناگونی به میان آمده اما مناسب‌تر از همه» یکی از این دو معنا است: استنساخ در اینجاء یا به معنای اصل نوشتن است یا خود اعمال آدمی همچون کتابی تکوینی است که فرشتگان حافظ اعمال از روی آن نسخه‌برداری و عکس‌برداری می‌کنند. از این رو در یه ۱۳ سورةٌ یس» به جای این تعبیر» تعبیر کتابت آمده است: «به یقین ما مردگان را زنده می‌کنیم و آنچه را از پیش فرستاده‌اند و تمام آثار آنها را می‌نویسیم.» (برای آگاهی از نامه اعمال در قیامت ر.ک. به: موّمنون - ۶۲ و کهف - ۴۹" > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه چ۲۱, ص ۲۶۹ ۲- پیشین» ص ۲۷۹ ۳ پیشین» ص ۲۸۰ > ۲- پیشین» ص ۲۷۹ > ۳- پیشین» ص ۲۸۰ > ۵+۰۱ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.

30. فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِى رَحْمَتِهِۦ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْمُبِينُ﴿٣٠﴾

    45:30 · no commentary for this ayah

31. وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَفَلَمْ تَكُنْ ءَايَٰتِى تُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فَٱسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِينَ﴿٣١﴾

    45:31 · no commentary for this ayah

32. وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ وَٱلسَّاعَةُ لَا رَيْبَ فِيهَا قُلْتُم مَّا نَدْرِى مَا ٱلسَّاعَةُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ﴿٣٢﴾

    45:32 · no commentary for this ayah

33. وَبَدَا لَهُمْ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُوا۟ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ﴿٣٣﴾

    45:33 · no commentary for this ayah

34. وَقِيلَ ٱلْيَوْمَ نَنسَىٰكُمْ كَمَا نَسِيتُمْ لِقَآءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا وَمَأْوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ﴿٣٤﴾

    امروز شما را فراموش می‌کنیم

    بدون شک فراموشی در ذات پاک خداوند که علمش به تمام عالم هستی محیط استء راهی ندارد. این تعبیر» کنایه از بی‌اعتنایی و نادیده گرفتن یک انسان مجرم و گنهکار است. ما نیز در تعبیرات روزمرةٌ خود می‌گوییم: فلان دوست بی‌وفا را برای همیشه فراموش کن؛ یعنی همچون یک انسان فراموش‌شده با او رفتار نما و مهر و محبت و دلجویی را در بارةٌ او ترک کن و هرگز به سراغ او مرو. این تعبیر همچنین تأکید دیگری بر تجسم اعمال و تناسب مجازات و جرم است؛ چرا که فراموشی قیامت سبب می‌شود که خداوند رحیم و مهربان کسی را از تمام الطافش محروم کند.

35. ذَٰلِكُم بِأَنَّكُمُ ٱتَّخَذْتُمْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ هُزُوًا وَغَرَّتْكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا فَٱلْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ﴿٣٥﴾

    45:35 · no commentary for this ayah

36. فَلِلَّهِ ٱلْحَمْدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلْأَرْضِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴿٣٦﴾

    45:36 · no commentary for this ayah

37. وَلَهُ ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ﴿٣٧﴾

    45:37 · no commentary for this ayah