83 · Makkī

المطففين

Al-Mutaffifin·Defrauding

✦ memorize this sūrah

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

  1. وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ﴿١﴾

    83:1 · no commentary for this ayah

  2. ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكْتَالُوا۟ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسْتَوْفُونَ﴿٢﴾

    83:2 · no commentary for this ayah

  3. وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ﴿٣﴾

    83:3 · no commentary for this ayah

  4. أَلَا يَظُنُّ أُو۟لَٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ﴿٤﴾

    83:4 · no commentary for this ayah

  5. لِيَوْمٍ عَظِيمٍ﴿٥﴾

    83:5 · no commentary for this ayah

  6. يَوْمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴿٦﴾

    83:6 · no commentary for this ayah

  7. كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلْفُجَّارِ لَفِى سِجِّينٍ﴿٧﴾

    تا ‎٩‏ . منظور از سین و علیّین

    در تفسیر این آیات» دو نظریه وجود دارد: ۱- منظور از کتاب» همان نام اعمال انسان‌ها است که هیچ کار کوچک و بزرگی نیست مگر این‌که بی کم و کاست در آن ثبت است. بنابر این تفسیرء سجّین که به معنای زندان استء کتاب جامعی است که نامه اعمال همه بدکاران در آن گردآوری شده. در مقابل» اعمال همةٌ نیکوکاران در کتاب دیگری به نام «علَیّین» یعنی مکان بالا جمع آوری می‌شود. ۲- کتاب در این آیات به معنای مکتوب (چیز نوشته‌شده) است و منظور از آن» سرنوشت و حکم قطعی الهی بوده و منظور از سجین» جهنم و مراد از علیّین» بهشت است. بنابر این تفسیرء معنای ایات چنین می‌شود که سرنوشتی که خدا برای بدکاران به خاطر گناهانشان رقم زده» زندانی در جهنم است و سرنوشتی که برای نیکوکاران رقم خورده» درجات بالای بهشت است. در حدیثی از امام باقر(ع) می‌خوانیم: «سجین. زمین هفتم. و علیین, آسمان هفتم است (شاید اشاره به پایین‌ترین و برترین مکان)» از روایات متعددی نیز استفاده می‌شود که اعمالی که لایق قرب خدا نیست» سقوط می‌کند و در سجین قرار می‌گیرد.

  8. وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا سِجِّينٌ﴿٨﴾

    تا ‎٩‏ . منظور از سین و علیّین

    در تفسیر این آیات» دو نظریه وجود دارد: ۱- منظور از کتاب» همان نام اعمال انسان‌ها است که هیچ کار کوچک و بزرگی نیست مگر این‌که بی کم و کاست در آن ثبت است. بنابر این تفسیرء سجّین که به معنای زندان استء کتاب جامعی است که نامه اعمال همه بدکاران در آن گردآوری شده. در مقابل» اعمال همةٌ نیکوکاران در کتاب دیگری به نام «علَیّین» یعنی مکان بالا جمع آوری می‌شود. ۲- کتاب در این آیات به معنای مکتوب (چیز نوشته‌شده) است و منظور از آن» سرنوشت و حکم قطعی الهی بوده و منظور از سجین» جهنم و مراد از علیّین» بهشت است. بنابر این تفسیرء معنای ایات چنین می‌شود که سرنوشتی که خدا برای بدکاران به خاطر گناهانشان رقم زده» زندانی در جهنم است و سرنوشتی که برای نیکوکاران رقم خورده» درجات بالای بهشت است. در حدیثی از امام باقر(ع) می‌خوانیم: «سجین. زمین هفتم. و علیین, آسمان هفتم است (شاید اشاره به پایین‌ترین و برترین مکان)» از روایات متعددی نیز استفاده می‌شود که اعمالی که لایق قرب خدا نیست» سقوط می‌کند و در سجین قرار می‌گیرد.

  9. كِتَٰبٌ مَّرْقُومٌ﴿٩﴾

    تا ‎٩‏ . منظور از سین و علیّین

    در تفسیر این آیات» دو نظریه وجود دارد: ۱- منظور از کتاب» همان نام اعمال انسان‌ها است که هیچ کار کوچک و بزرگی نیست مگر این‌که بی کم و کاست در آن ثبت است. بنابر این تفسیرء سجّین که به معنای زندان استء کتاب جامعی است که نامه اعمال همه بدکاران در آن گردآوری شده. در مقابل» اعمال همةٌ نیکوکاران در کتاب دیگری به نام «علَیّین» یعنی مکان بالا جمع آوری می‌شود. ۲- کتاب در این آیات به معنای مکتوب (چیز نوشته‌شده) است و منظور از آن» سرنوشت و حکم قطعی الهی بوده و منظور از سجین» جهنم و مراد از علیّین» بهشت است. بنابر این تفسیرء معنای ایات چنین می‌شود که سرنوشتی که خدا برای بدکاران به خاطر گناهانشان رقم زده» زندانی در جهنم است و سرنوشتی که برای نیکوکاران رقم خورده» درجات بالای بهشت است. در حدیثی از امام باقر(ع) می‌خوانیم: «سجین. زمین هفتم. و علیین, آسمان هفتم است (شاید اشاره به پایین‌ترین و برترین مکان)» از روایات متعددی نیز استفاده می‌شود که اعمالی که لایق قرب خدا نیست» سقوط می‌کند و در سجین قرار می‌گیرد.

  10. وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ﴿١٠﴾

    83:10 · no commentary for this ayah

  11. ٱلَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ﴿١١﴾

    83:11 · no commentary for this ayah

  12. وَمَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ﴿١٢﴾

    83:12 · no commentary for this ayah

  13. إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ﴿١٣﴾

    گناه؛ زنگار دل

    این آیه و آیات بسیاری از قرآن» گویای این حقیقت است که گناه» دل را تاریک می‌کند. آری» این بدترین اثر گناه است که نور علم و حس تشخیص را از میان می‌برد و قلب را به باتلاق متعفنی مبدل می‌کند. در این حال» انسان راه و چاه را تشخیص نمی‌دهد و مرتکب اشتباهات عجیبی می‌گردد که همه را حیران می‌کند. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) می‌خوانیم: «هنگامی که بنده گناه می‌کند. نقطةٌ سیاهی در قلب او پیدا می‌شود. اگر توبه کند و از گناه دست بردارد و استغفار کند. قلب او صیقل می‌یابد و اگر باز هم به گناه برگردد. سیاهی آن افزون می‌شود تا تمام قلبش را فرا می‌گیرد. این همان زنگاری است که در این آیه بدان اشاره شده است.» این نکته نیز سزاوار توجه است که انسان با ادامةٌ گناه» لحظه به لحظه در تاریکی روحی بیشتری فرو می‌رود و به جایی می‌رسد که گناهان, به صورت حسنات در نظرش جلوه می‌کند و گاه آدمی به گناهانش افتخار می‌کند. در این مرحلهء راه‌های بازگشت به روی او بسته می‌شود و این خطرناک‌ترین حالت ممکن برای یک انسان است. در حدیثی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: پدرم می‌فرمود: «چیزی بدتر از گناه قب را فاسد نمی‌کند. قلب تحت تأثیر گناه واقع می‌شود و گناه به تدریج در آن اثر می‌گذارد تا بر آن غالب گردد. در این هنگام, قلب وارونه می‌شود و بالای آن پایین قرار می‌گیرد.» بدیهی است که منظور از وارونه شدن قلب» دگرگون شدن حس تشخیص آدمی است؛ تا آنجا که بر اثر انس با گناه» زشتی‌ها را زیبایی و اعمال حسنه و زیبا را زشت می‌بیند و این خطرناک‌ترین مرحله است.

  14. كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ﴿١٤﴾

    83:14 · no commentary for this ayah

  15. كَلَّآ إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ﴿١٥﴾

    83:15 · no commentary for this ayah

  16. ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصَالُوا۟ ٱلْجَحِيمِ﴿١٦﴾

    83:16 · no commentary for this ayah

  17. ثُمَّ يُقَالُ هَٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ﴿١٧﴾

    83:17 · no commentary for this ayah

  18. كَلَّآ إِنَّ كِتَٰبَ ٱلْأَبْرَارِ لَفِى عِلِّيِّينَ﴿١٨﴾

    83:18 · no commentary for this ayah

  19. وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا عِلِّيُّونَ﴿١٩﴾

    83:19 · no commentary for this ayah

  20. كِتَٰبٌ مَّرْقُومٌ﴿٢٠﴾

    83:20 · no commentary for this ayah

  21. يَشْهَدُهُ ٱلْمُقَرَّبُونَ﴿٢١﴾

    83:21 · no commentary for this ayah

  22. إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ لَفِى نَعِيمٍ﴿٢٢﴾

    83:22 · no commentary for this ayah

  23. عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ﴿٢٣﴾

    83:23 · no commentary for this ayah

  24. تَعْرِفُ فِى وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ ٱلنَّعِيمِ﴿٢٤﴾

    83:24 · no commentary for this ayah

  25. يُسْقَوْنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخْتُومٍ﴿٢٥﴾

    تسنیم؛ برترین شراب بهشتی

    چشمةٌ تسنیم» چشمه‌ای است که سبب بالا بردن و ارتفاع می‌شود. شاید این نام‌گذاری از این نظر باشد که مقربان با نوشیدن آن به مقام قرب الهی و فنا در نور حق نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند. در تفسیر قمی آمده است که «برترین شراب اهل بهشت. [نوشیدنی خاصی است که] از بالا (همچون آبشاری) به سوی آنها می‌آید و آن چشمه‌ای است که مقرّبان از آن می‌نوشند و مقربان همان آل محمّدند... آنها تسنیم را به طور خالص می‌نوشند و دیگران ممزوج (با شراب طهور).» آری» این چشمه, هم از نظر مکانی جایگاه بلندی دارد و از آنجا سرازیر می‌گردد و هم از نظر تأثیر معنوی» روح را در جذبه‌ای بسیار بلند و نشئه‌ای فوق‌العاده روحانی فرو می‌برد و به مقام قرب الهی می‌رساند. در روایات متعددی می‌خوانیم که آنها که از شراب آلودة دنیا چشم بپوشند یا تشنه‌کامان را سیراب کنند یا آتش اندوه را در دل موّمنان خاموش کنندء از رحیق مختوم بهشت (شراب زلال و سربسته) سیراب می‌شوند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ > ۴ پیام قرآن» ج۶» ص ۲۴۹ ۵- نمونهء ج ۲۶ ص ۲۸۰ > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ ۲ پیشین» ص ۲۶۵ ۳ پیام قرآن» ج ۰۱ ص ۳۶۵ > ۵- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۸۰ > ۳ پیام قرآن» ج۰۱ ص ۳۶۵ > ۵/۸۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Tafsīr al-Qummī, Payām-i Qurʾān.

  26. خِتَٰمُهُۥ مِسْكٌ وَفِى ذَٰلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ ٱلْمُتَنَٰفِسُونَ﴿٢٦﴾

    تسنیم؛ برترین شراب بهشتی

    چشمةٌ تسنیم» چشمه‌ای است که سبب بالا بردن و ارتفاع می‌شود. شاید این نام‌گذاری از این نظر باشد که مقربان با نوشیدن آن به مقام قرب الهی و فنا در نور حق نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند. در تفسیر قمی آمده است که «برترین شراب اهل بهشت. [نوشیدنی خاصی است که] از بالا (همچون آبشاری) به سوی آنها می‌آید و آن چشمه‌ای است که مقرّبان از آن می‌نوشند و مقربان همان آل محمّدند... آنها تسنیم را به طور خالص می‌نوشند و دیگران ممزوج (با شراب طهور).» آری» این چشمه, هم از نظر مکانی جایگاه بلندی دارد و از آنجا سرازیر می‌گردد و هم از نظر تأثیر معنوی» روح را در جذبه‌ای بسیار بلند و نشئه‌ای فوق‌العاده روحانی فرو می‌برد و به مقام قرب الهی می‌رساند. در روایات متعددی می‌خوانیم که آنها که از شراب آلودة دنیا چشم بپوشند یا تشنه‌کامان را سیراب کنند یا آتش اندوه را در دل موّمنان خاموش کنندء از رحیق مختوم بهشت (شراب زلال و سربسته) سیراب می‌شوند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ > ۴ پیام قرآن» ج۶» ص ۲۴۹ ۵- نمونهء ج ۲۶ ص ۲۸۰ > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ ۲ پیشین» ص ۲۶۵ ۳ پیام قرآن» ج ۰۱ ص ۳۶۵ > ۵- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۸۰ > ۳ پیام قرآن» ج۰۱ ص ۳۶۵ > ۵/۸۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Tafsīr al-Qummī, Payām-i Qurʾān.

  27. وَمِزَاجُهُۥ مِن تَسْنِيمٍ﴿٢٧﴾

    تسنیم؛ برترین شراب بهشتی

    چشمةٌ تسنیم» چشمه‌ای است که سبب بالا بردن و ارتفاع می‌شود. شاید این نام‌گذاری از این نظر باشد که مقربان با نوشیدن آن به مقام قرب الهی و فنا در نور حق نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند. در تفسیر قمی آمده است که «برترین شراب اهل بهشت. [نوشیدنی خاصی است که] از بالا (همچون آبشاری) به سوی آنها می‌آید و آن چشمه‌ای است که مقرّبان از آن می‌نوشند و مقربان همان آل محمّدند... آنها تسنیم را به طور خالص می‌نوشند و دیگران ممزوج (با شراب طهور).» آری» این چشمه, هم از نظر مکانی جایگاه بلندی دارد و از آنجا سرازیر می‌گردد و هم از نظر تأثیر معنوی» روح را در جذبه‌ای بسیار بلند و نشئه‌ای فوق‌العاده روحانی فرو می‌برد و به مقام قرب الهی می‌رساند. در روایات متعددی می‌خوانیم که آنها که از شراب آلودة دنیا چشم بپوشند یا تشنه‌کامان را سیراب کنند یا آتش اندوه را در دل موّمنان خاموش کنندء از رحیق مختوم بهشت (شراب زلال و سربسته) سیراب می‌شوند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ > ۴ پیام قرآن» ج۶» ص ۲۴۹ ۵- نمونهء ج ۲۶ ص ۲۸۰ > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ ۲ پیشین» ص ۲۶۵ ۳ پیام قرآن» ج ۰۱ ص ۳۶۵ > ۵- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۸۰ > ۳ پیام قرآن» ج۰۱ ص ۳۶۵ > ۵/۸۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Tafsīr al-Qummī, Payām-i Qurʾān.

  28. عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا ٱلْمُقَرَّبُونَ﴿٢٨﴾

    تسنیم؛ برترین شراب بهشتی

    چشمةٌ تسنیم» چشمه‌ای است که سبب بالا بردن و ارتفاع می‌شود. شاید این نام‌گذاری از این نظر باشد که مقربان با نوشیدن آن به مقام قرب الهی و فنا در نور حق نزدیک و نزدیک‌تر می‌شوند. در تفسیر قمی آمده است که «برترین شراب اهل بهشت. [نوشیدنی خاصی است که] از بالا (همچون آبشاری) به سوی آنها می‌آید و آن چشمه‌ای است که مقرّبان از آن می‌نوشند و مقربان همان آل محمّدند... آنها تسنیم را به طور خالص می‌نوشند و دیگران ممزوج (با شراب طهور).» آری» این چشمه, هم از نظر مکانی جایگاه بلندی دارد و از آنجا سرازیر می‌گردد و هم از نظر تأثیر معنوی» روح را در جذبه‌ای بسیار بلند و نشئه‌ای فوق‌العاده روحانی فرو می‌برد و به مقام قرب الهی می‌رساند. در روایات متعددی می‌خوانیم که آنها که از شراب آلودة دنیا چشم بپوشند یا تشنه‌کامان را سیراب کنند یا آتش اندوه را در دل موّمنان خاموش کنندء از رحیق مختوم بهشت (شراب زلال و سربسته) سیراب می‌شوند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ > ۴ پیام قرآن» ج۶» ص ۲۴۹ ۵- نمونهء ج ۲۶ ص ۲۸۰ > ۱- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۵۴ ۲ پیشین» ص ۲۶۵ ۳ پیام قرآن» ج ۰۱ ص ۳۶۵ > ۵- نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۸۰ > ۳ پیام قرآن» ج۰۱ ص ۳۶۵ > ۵/۸۸ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Tafsīr al-Qummī, Payām-i Qurʾān.

  29. إِنَّ ٱلَّذِينَ أَجْرَمُوا۟ كَانُوا۟ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يَضْحَكُونَ﴿٢٩﴾

    83:29 · no commentary for this ayah

  30. وَإِذَا مَرُّوا۟ بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ﴿٣٠﴾

    83:30 · no commentary for this ayah

  31. وَإِذَا ٱنقَلَبُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَهْلِهِمُ ٱنقَلَبُوا۟ فَكِهِينَ﴿٣١﴾

    83:31 · no commentary for this ayah

  32. وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوٓا۟ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَضَآلُّونَ﴿٣٢﴾

    83:32 · no commentary for this ayah

  33. وَمَآ أُرْسِلُوا۟ عَلَيْهِمْ حَٰفِظِينَ﴿٣٣﴾

    83:33 · no commentary for this ayah

  34. فَٱلْيَوْمَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مِنَ ٱلْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ﴿٣٤﴾

    83:34 · no commentary for this ayah

  35. عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ يَنظُرُونَ﴿٣٥﴾

    83:35 · no commentary for this ayah

  36. هَلْ ثُوِّبَ ٱلْكُفَّارُ مَا كَانُوا۟ يَفْعَلُونَ﴿٣٦﴾

    83:36 · no commentary for this ayah