Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)
عَمَّ يَتَسَآءَلُونَ﴿١﴾
78:1 · no commentary for this ayah
عَنِ ٱلنَّبَإِ ٱلْعَظِيمِ﴿٢﴾
خبر مهم
منظور از خبر بزرگ و پر اهمیت. برانگیختن مردگان و رستاخیز است که قران تأکید فراوانی بر آن دارد. در روایات متعددی» این خبر بزرگ به ولایت و امامت امیرالمژمنین علی(ع) تفسیر شده است. البته باید توجه داشت که این روایات به معنای باطنی آیه توجه دارد و معنای ظاهری آن همان معاد است. توضیح این که ممکن است یک آیه معانی متعددی داشته باشد که از میان آنها یک معنی» ظاهری باشد. مشخص است که فهم باطن قرآن بدون وجود قراین روشن یا تفسیرهایی که از پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) رسیده» جایز نیست و این حقیقت که قرآن بطونی داردء نباید دستاویزی برای منحرفان باشد که آیات قرآن را هر گونه بخواهندء به میل خود تفسیر کنند.
ٱلَّذِى هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ﴿٣﴾
78:3 · no commentary for this ayah
كَلَّا سَيَعْلَمُونَ﴿٤﴾
78:4 · no commentary for this ayah
ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ﴿٥﴾
78:5 · no commentary for this ayah
أَلَمْ نَجْعَلِ ٱلْأَرْضَ مِهَٰدًا﴿٦﴾
78:6 · no commentary for this ayah
وَٱلْجِبَالَ أَوْتَادًا﴿٧﴾
78:7 · no commentary for this ayah
وَخَلَقْنَٰكُمْ أَزْوَٰجًا﴿٨﴾
78:8 · no commentary for this ayah
وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا﴿٩﴾
78:9 · no commentary for this ayah
وَجَعَلْنَا ٱلَّيْلَ لِبَاسًا﴿١٠﴾
78:10 · no commentary for this ayah
وَجَعَلْنَا ٱلنَّهَارَ مَعَاشًا﴿١١﴾
78:11 · no commentary for this ayah
وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًا شِدَادًا﴿١٢﴾
78:12 · no commentary for this ayah
وَجَعَلْنَا سِرَاجًا وَهَّاجًا﴿١٣﴾
78:13 · no commentary for this ayah
وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلْمُعْصِرَٰتِ مَآءً ثَجَّاجًا﴿١٤﴾
78:14 · no commentary for this ayah
لِّنُخْرِجَ بِهِۦ حَبًّا وَنَبَاتًا﴿١٥﴾
78:15 · no commentary for this ayah
وَجَنَّٰتٍ أَلْفَافًا﴿١٦﴾
78:16 · no commentary for this ayah
إِنَّ يَوْمَ ٱلْفَصْلِ كَانَ مِيقَٰتًا﴿١٧﴾
78:17 · no commentary for this ayah
يَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا﴿١٨﴾
ورود گروهی به محشر
روایت شده است «معاذ بن جبل» - یکی از اصحاب پیامبر - در بارة این آیه و یات پس از آن از پیامبر اکرم(ص) پرسش کرد. پیامبر در پاسخ او فرمود: «ای معاذ. در بارةٌ مطلب بزرگی پرسش کردی.» آنگاه چشمان مبارکش را فرو بست و فرمود: «ده طایفه از امّت من به طور پراکنده محشور میشوند. خداوند آنها را از میان مسلمانان مشخص فرموده. صورت بعضی از آنها به شکل میمون و بوزینه است و برخی به صورت خوک و بعضی وارونهاند که پاهایشان بالا و صورتشان پایین است و در این حال به صورتهایشان به زمین کشیده میشوند. بعضی کورند و به این طرف و آن طرف میروند. بعضی کر و گنگ هستند و شعور ندارند. بعضی زبانهای خود را میجوند و چرک از دهانشان جاری میشود که اهل محشر از بوی گند آن ناراحت میشوند. بعضی دست و پایشان بریده. بعضی از ایشان بر شاخههایی از آتش آویزاناند و بعضی از آنها عفونتشان از مردار گندیده بدتر است و بعضی از ایشان با لباسهایی از مس گداختهشده در آتش که چسبیده به بدنشان است. پوشیده شدهاند. آنها که به صورت میموناند. سخنچینان از مردماند. آنهایی که به صورت خوکاند. حرامخوارها هستند. آنهایی که وارونهاند» رباخواران هستند. کورها کسانی هستند که در قضاوت ظلم میکردند. کرها و گنگها. کسانی هستند که اعمالشان را بزرگ میشمردند. کسانی که زبانهایشان را میجوند. علما و قاضیانی هستند که اعمالشان مخالف سخنانشان بوده است. آنها که دست و پاهایشان بریده شده, کسانی هستند که همسایگانشان را آزار میدادند. آنها که به شاخههایی از آتش آویزاناند» کسانی هستند که مردم را نزد سلاطین میبردند [و باعث زندان، تبعید، اعدام و... آنها می شدند]. کسانی که از مردار متعفن ترند، آنهایی هستندکه [از حرام] شهوترانی و لذتجویی میکردند و حقوق واجب مالی خود را که حقالل است. ادا نمیکردند و کسانی که لباس آتشین بر تن دارند» فخرفروشان و متکبران هستند.»
وَفُتِحَتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتْ أَبْوَٰبًا﴿١٩﴾
گشوده شدن آسمان و تبدیل آن به درهای متعدد
بعضی از مفسران در تفسیر این آیه گفتهاند که درهای عالم غیب به عالم شهود گشوده میشودء حجابها کنار میرود و عالم فرشتگان به عالم انسان راه مییابد. البته جمعی این آیه را اشاره به مطلبی دانستهاند که در آّیات دیگر قرآن آمده و بیان میکند که در آستانة قیامت، آسمان شکافته می کَردد (انشقاق - ١ و انفطار - ١) و آن قدر در کرات آسمانی شکاف ظاهر می شود که گویی سرتاسر آن به درهایی تبدیل شده است. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج ۲۶ ص ۳ ۲- پیشین» ص ۶ و ٩ و المیزان» ج۰۲۰ ص ۱۷۴ و ۱۷۹ > ۳ مجممعالبیان» ج۰۱۰ ص ۲۴۲ > ۴ نمونه ج ۰۲۶ ص ۲۲ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.
وَسُيِّرَتِ ٱلْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًا﴿٢٠﴾
78:20 · no commentary for this ayah
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَادًا﴿٢١﴾
78:21 · no commentary for this ayah
لِّلطَّٰغِينَ مَـَٔابًا﴿٢٢﴾
78:22 · no commentary for this ayah
لَّٰبِثِينَ فِيهَآ أَحْقَابًا﴿٢٣﴾
78:23 · no commentary for this ayah
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا﴿٢٤﴾
78:24 · no commentary for this ayah
إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا﴿٢٥﴾
78:25 · no commentary for this ayah
جَزَآءً وِفَاقًا﴿٢٦﴾
78:26 · no commentary for this ayah
إِنَّهُمْ كَانُوا۟ لَا يَرْجُونَ حِسَابًا﴿٢٧﴾
78:27 · no commentary for this ayah
وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا كِذَّابًا﴿٢٨﴾
78:28 · no commentary for this ayah
وَكُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْنَٰهُ كِتَٰبًا﴿٢٩﴾
78:29 · no commentary for this ayah
فَذُوقُوا۟ فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا﴿٣٠﴾
78:30 · no commentary for this ayah
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا﴿٣١﴾
78:31 · no commentary for this ayah
حَدَآئِقَ وَأَعْنَٰبًا﴿٣٢﴾
78:32 · no commentary for this ayah
وَكَوَاعِبَ أَتْرَابًا﴿٣٣﴾
78:33 · no commentary for this ayah
وَكَأْسًا دِهَاقًا﴿٣٤﴾
78:34 · no commentary for this ayah
لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا كِذَّٰبًا﴿٣٥﴾
78:35 · no commentary for this ayah
جَزَآءً مِّن رَّبِّكَ عَطَآءً حِسَابًا﴿٣٦﴾
78:36 · no commentary for this ayah
رَّبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ٱلرَّحْمَٰنِ لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا﴿٣٧﴾
78:37 · no commentary for this ayah
يَوْمَ يَقُومُ ٱلرُّوحُ وَٱلْمَلَٰٓئِكَةُ صَفًّا لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحْمَٰنُ وَقَالَ صَوَابًا﴿٣٨﴾
مراد از روح و افراد قادر به سخن گفتن در قیامت
در توضیح مفهوم «روح» در این آیه» تفسیرهای گوناگونی ذکر شده؛ ولی مناسبتر از همه این است که منظور از روح در اینجاء یکی از فرشتگان بزرگ ای است که بر طبق بعضی از روایات حتی از جبرئیل و میکائیل هم برتر است. در حدیثی از امام صادق(ع) میخوانیم: «او فرشتهای بزرگتر از جبرئیل و میکائیل است.» در قیامت همواره ملائکه امادةٌ اطاعت از فرمان این مخلوق بزرگ الهی - فرشته یا موجود دیگر - هستند و هول و اضطراب محشر چنان همه را فرا گرفته که هیچ کس را یارای سخن گفتن نیست و اگر ذکر یا سخنی بگویند یا شفاعتی انجام دهند.ء تنها به اذن پروردگار است. از امام صادق(ع) در بارةٌ این آیه سوّال کردند. آن حضرت فرمود: «به خدا سوگند. ما آن کسانی هستیم که در روز قیامت اجازه و توان سخن گفتن را داریم.» راوی سوّال میکند: شما در آن روز چه میگویید؟ فرمود: «تمجید و ستایش پروردگارمان را میکنیم و بر پیامبرمان درود میفرستیم و برای پیروانمان شفاعت میکنیم و خداوند هم شفاعت ما را رد نمیکند.» از این روایت استفاده میشود که انبیا و امامان معصوم(ع) نیز در صف فرشتگان و روح قرار میگیرند و از کسانی هستند که به آنها اجازة سخن گفتن و مدح و ثنای خداوند و شفاعت داده میشود.
ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلْحَقُّ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ مَـَٔابًا﴿٣٩﴾
78:39 · no commentary for this ayah
إِنَّآ أَنذَرْنَٰكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ ٱلْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ ٱلْكَافِرُ يَٰلَيْتَنِى كُنتُ تُرَٰبًۢا﴿٤٠﴾
78:40 · no commentary for this ayah