69 · Makkī

الحاقة

Al-Haaqqa·The Reality

✦ memorize this sūrah

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

Reading with قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

  1. ٱلْحَآقَّةُ﴿١﴾

    69:1 · no commentary for this ayah

  2. مَا ٱلْحَآقَّةُ﴿٢﴾

    69:2 · no commentary for this ayah

  3. وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا ٱلْحَآقَّةُ﴿٣﴾

    69:3 · no commentary for this ayah

  4. كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌۢ بِٱلْقَارِعَةِ﴿٤﴾

    69:4 · no commentary for this ayah

  5. فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا۟ بِٱلطَّاغِيَةِ﴿٥﴾

    69:5 · no commentary for this ayah

  6. وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا۟ بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ﴿٦﴾

    69:6 · no commentary for this ayah

  7. سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى ٱلْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ﴿٧﴾

    69:7 · no commentary for this ayah

  8. فَهَلْ تَرَىٰ لَهُم مِّنۢ بَاقِيَةٍ﴿٨﴾

    69:8 · no commentary for this ayah

  9. وَجَآءَ فِرْعَوْنُ وَمَن قَبْلَهُۥ وَٱلْمُؤْتَفِكَٰتُ بِٱلْخَاطِئَةِ﴿٩﴾

    69:9 · no commentary for this ayah

  10. فَعَصَوْا۟ رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَّابِيَةً﴿١٠﴾

    69:10 · no commentary for this ayah

  11. إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلْمَآءُ حَمَلْنَٰكُمْ فِى ٱلْجَارِيَةِ﴿١١﴾

    هنگامی که آب طغیان کرد شما را برکشتی سوار کردیم

    این آیه اشارةٌ کوتاهی به سرنوشت قوم نوح(ع) و مجازات دردناک آنها می‌کند. طغیان آب چنین بود که ابرهای تیره و تار» آسمان را پوشانید و چنان بارانی نازل شد که گویی سیلاب از آسمان فرو می‌ریزد. چشمه‌ها نیز از زمین جوشیدن گرفت و این هر دو آب دست به هم دادند و همه را فرو بردند و تنها گروهی نجات یافتند که به نوح ایمان آورده و همراه او سوار بر کشتی شده بودند. تعبیر «حَمَلناکُم» کنایه از اسلاف و نیاکان ما است؛ چرا که اگر آنها نجات نیافته بودندء ما امروز وجود نداشتیم.!

  12. لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَآ أُذُنٌ وَٰعِيَةٌ﴿١٢﴾

    گوش‌های شنوا

    گاه انسان سخنی را می‌شنود و فوراً آن را از گوش بیرون می‌افکند؛ همان‌طور که در تعبیرات عامیانه می‌گوییم: از یک گوش شنید و از گوش دیگر بیرون کرد. گاه اما روی آن می‌اندیشد و در دل جای می‌دهد و آن را چراغ راه زندگی خود می‌شمرد. در روایاتی می‌خوانیم که هنگامی که این آیه نازل شد» پیامبر اسلام(ص) فرمود: «من از پروردگارم خواستم که آن (گوش‌های شنوا) را گوش‌های علی(ع) قرار دهد.» پس از آن» حضرت علی(ع) می‌فرمود: «من هیچ سخنی بعد از آن از رسول خدا(ص) نشنیدم که آن را فراموش کنم؛ بلکه همیشه آن را به خاطر داشتم.» این فضیلتی بزرگ برای پیشوای بزرگ حضرت علی(ع) بود که صندوقچة اسرار پیامبر(ص) و وارث تمام علوم آن بزرگوار بود و به همین دلیل» بعد از پیامبر» در مشکلاتی که برای جامعةٌ اسلامی و در مسائل علمی پیش می‌آمد. موافقان و مخالفان به او پناه می‌بردند و حل مشکل را از او می‌خواستند که برخی از آنها در تواریخ آمده است.

  13. فَإِذَا نُفِخَ فِى ٱلصُّورِ نَفْخَةٌ وَٰحِدَةٌ﴿١٣﴾

    69:13 · no commentary for this ayah

  14. وَحُمِلَتِ ٱلْأَرْضُ وَٱلْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَٰحِدَةً﴿١٤﴾

    69:14 · no commentary for this ayah

  15. فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ﴿١٥﴾

    69:15 · no commentary for this ayah

  16. وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِىَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ﴿١٦﴾

    69:16 · no commentary for this ayah

  17. وَٱلْمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرْجَآئِهَا وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَٰنِيَةٌ﴿١٧﴾

    عرش و هشت حامل آن

    در این آّیه به صراحت تعیین نشده که این حاملان عرش از فرشتگان‌اند یا غیر آنها؛ ولی ظاهر تعبیرات آیه نشان می‌دهد که آنها فرشته‌اند. البته باز مشخص نیست که آیا هشت فرشته‌اند یا هشت گروه کوچک یا بزرگ از فرشتگان. در روایات آمده که حاملان عرش هم اکنون چهار نفر (یا چهار گروه) هستند؛ اما در قیامت دو برابر می‌شوند. در حدینی از پیامبر(ص) می‌خوانیم: «آنها امروز چهار نفرند و روز قیامت. آنها را با چهار نفر دیگر تقویت می‌کنند و هشت نفر می‌شوند.» راستی «عرش» چیست؟ و این فرشتگان کیانند؟ بی‌شک منظور از عرش» یک تخت سلطنتی جسمانی نیست؛ بلکه به معنای مجموعةٌ جهان هستی است؛ عرش,» حکومت خداست و به وسیلة فرشتکَان که مجری فرمان خدا هستند، تدبیر مشود. این احتمال نیز وجود دارد که حاملان عرش خداء افرادی برتر و بالاتر از فرشتگان باشند؛ چنان که در روایتی آمده است که حاملان هشتگانة عرش خدا در قیامت» چهار نفر از اولین و چهار نفر از آخرین هستند. چهار نفر اولین» نوح و ابراهیم و موسی و عیسی(ع) هستند و چهار نفر آخرین» محمد و علی و حسن و حسین(ع). بدون شک» حوادث مربوط به قیامت به طور دقیق برای ما که ساکنان این جهان محدود و تاریک هستیم» روشن نیست؛ چه رسد به احوال حاملان عرش. آنچه می‌گوییم» شبحی است که از دور در پرتو آیات الهی می‌بینیم؛ و گرنه حقیقت آن را باید رفت و دید."؟ > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه چ۲۴, ص۴۴۳ ۲ پیشین» ص۴۴۴ ۳ پیشین» ص۴۵۱ > ۲- پیشین» ص۴۴۴ > ۳ پیشین» ص۴۵۱ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.

  18. يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنكُمْ خَافِيَةٌ﴿١٨﴾

    69:18 · no commentary for this ayah

  19. فَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقْرَءُوا۟ كِتَٰبِيَهْ﴿١٩﴾

    69:19 · no commentary for this ayah

  20. إِنِّى ظَنَنتُ أَنِّى مُلَٰقٍ حِسَابِيَهْ﴿٢٠﴾

    69:20 · no commentary for this ayah

  21. فَهُوَ فِى عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ﴿٢١﴾

    69:21 · no commentary for this ayah

  22. فِى جَنَّةٍ عَالِيَةٍ﴿٢٢﴾

    69:22 · no commentary for this ayah

  23. قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ﴿٢٣﴾

    69:23 · no commentary for this ayah

  24. كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَآ أَسْلَفْتُمْ فِى ٱلْأَيَّامِ ٱلْخَالِيَةِ﴿٢٤﴾

    69:24 · no commentary for this ayah

  25. وَأَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيْتَنِى لَمْ أُوتَ كِتَٰبِيَهْ﴿٢٥﴾

    69:25 · no commentary for this ayah

  26. وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ﴿٢٦﴾

    69:26 · no commentary for this ayah

  27. يَٰلَيْتَهَا كَانَتِ ٱلْقَاضِيَةَ﴿٢٧﴾

    69:27 · no commentary for this ayah

  28. مَآ أَغْنَىٰ عَنِّى مَالِيَهْ﴿٢٨﴾

    69:28 · no commentary for this ayah

  29. هَلَكَ عَنِّى سُلْطَٰنِيَهْ﴿٢٩﴾

    69:29 · no commentary for this ayah

  30. خُذُوهُ فَغُلُّوهُ﴿٣٠﴾

    69:30 · no commentary for this ayah

  31. ثُمَّ ٱلْجَحِيمَ صَلُّوهُ﴿٣١﴾

    69:31 · no commentary for this ayah

  32. ثُمَّ فِى سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَٱسْلُكُوهُ﴿٣٢﴾

    69:32 · no commentary for this ayah

  33. إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ ٱلْعَظِيمِ﴿٣٣﴾

    69:33 · no commentary for this ayah

  34. وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ﴿٣٤﴾

    69:34 · no commentary for this ayah

  35. فَلَيْسَ لَهُ ٱلْيَوْمَ هَٰهُنَا حَمِيمٌ﴿٣٥﴾

    69:35 · no commentary for this ayah

  36. وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ﴿٣٦﴾

    69:36 · no commentary for this ayah

  37. لَّا يَأْكُلُهُۥٓ إِلَّا ٱلْخَٰطِـُٔونَ﴿٣٧﴾

    69:37 · no commentary for this ayah

  38. فَلَآ أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ﴿٣٨﴾

    69:38 · no commentary for this ayah

  39. وَمَا لَا تُبْصِرُونَ﴿٣٩﴾

    69:39 · no commentary for this ayah

  40. إِنَّهُۥ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ﴿٤٠﴾

    69:40 · no commentary for this ayah

  41. وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَّا تُؤْمِنُونَ﴿٤١﴾

    69:41 · no commentary for this ayah

  42. وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَّا تَذَكَّرُونَ﴿٤٢﴾

    69:42 · no commentary for this ayah

  43. تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ﴿٤٣﴾

    69:43 · no commentary for this ayah

  44. وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ﴿٤٤﴾

    69:44 · no commentary for this ayah

  45. لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِٱلْيَمِينِ﴿٤٥﴾

    69:45 · no commentary for this ayah

  46. ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ ٱلْوَتِينَ﴿٤٦﴾

    69:46 · no commentary for this ayah

  47. فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَٰجِزِينَ﴿٤٧﴾

    69:47 · no commentary for this ayah

  48. وَإِنَّهُۥ لَتَذْكِرَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ﴿٤٨﴾

    69:48 · no commentary for this ayah

  49. وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ﴿٤٩﴾

    69:49 · no commentary for this ayah

  50. وَإِنَّهُۥ لَحَسْرَةٌ عَلَى ٱلْكَٰفِرِينَ﴿٥٠﴾

    69:50 · no commentary for this ayah

  51. وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلْيَقِينِ﴿٥١﴾

    69:51 · no commentary for this ayah

  52. فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ﴿٥٢﴾

    69:52 · no commentary for this ayah